2003'e gelene kadar Yazdır
Salı, 06 Şubat 2007 01:21

Microsoft Windows 2003, Microsoft firmasının NT işletim sistemi ile başladığı ve Windows 2000 ile devam ettiği PC Sunucu İşletim Sistemlerinin son halkası durumunda. Gerçi yazıyı hazırladığım tarihte Vista isimli işletim sisteminin beta versiyonları çıkmış durumda ancak henüz piyasaya sürülmedi ve her zaman olduğu gibi daha da sarkacak sanırım.

 

Aslında PC (Personal Computer – Kişisel Bilgisayar)’ların ortaya çıkışı, bu bilgisayarlar üzerinde çalışacak işletim sistemlerinin yazılması, daha sonra PC’lerden oluşan bilgisayar ağlarının ortaya çıkışı ve PC ağ işletim sistemlerinin kullanılmaya başlanması ayrı ayrı incelenebilecek uzun konular.

 

90’lı yıllarda Novell firmasının Netware isimli işletim sistemi PC bilgisayar ağları dünyasında tartışmasız lider durumdaydı. Microsoft firması tek kullanıcılı işletim sistemi (DOS) ile PC dünyasında rakipsiz olmasına rağmen, ağ ortamında varlık gösterememişti.

 

Windows for Workgroups 3.1

 

1992 yılında Microsoft “Windows for Workgroups 3.1” ürününü piyasaya sundu.

 

 

Bu Microsoft’un ağ özelliklerini içinde barındıran ilk işletim sistemiydi. Gerçi diğer Windows 3 serisi gibi bu da önce Dos ile bilgisayarın açılmasını sonra da ayrı bir kabuk olarak çalıştırılmayı gerektiriyordu. Belki bu açıdan tam bir işletim sistemi de sayılmayabilirdi. Ancak “Windows for Workgroups 3.1” ağ donanımlarına (ağ kartları gibi) destek veriyordu ve en temel ağ kullanım amacı olan dosya/yazıcı paylaşımını sağlıyordu.

NT 3.1

 

Microsoft 1993 yılında, esas konumuz olan Windows 2003’ün atası sayılabilecek Windows NT 3.1 işletim sistemini duyurdu. Bu işletim sistemi arayüz olarak Windows 3.1’e benzese de arka planda çalışan çekirdek yazılımı tamamen farklıydı ve ağ sunucularında ve istemcilerinde kullanılmak üzere tasarlanmıştı.

 

1994 yılının sonlarına doğru Windows NT 3.5 ismi ile yeni bir versiyon çıktı. Sonradan bir Microsoft klasiği olan önce hızlıca yetiştirilmeye çalışılmış bug’lı bir versiyon çıkartmak sonradan da yamalar kullanarak sorunları giderme veya bu yamaların gömüldüğü yeni bir versiyon işletim sistemi çıkarma dönemi başlamış oldu.

 

NT işletim sistemi her zaman sunucularda kullanılmak üzere üretilmiş ve içinde sunucu modülleri olan (Dhcp, Wins, Fax Server vs.) “Server” versiyonu ve bu server’a bağlanacak kullanıcı bilgisayarlarına yüklenmek üzere tasarlanmış server versiyonu ile aynı çekirdeğe sahip ancak server modüllerinden yoksun ve bir takım sınırlamalar getirilmiş (maksimum ram ve cpu miktarı gibi) “Workstation” versiyonuna sahip olmuştur.

 

Dolayısı ile bir “Windows NT 3.5 Server” bir de “Windows NT 3.5 Workstation” sürümü mevcuttu.

Windows NT 4.0

 

DOS, daha sonra Windows 3.1 ile ev ve ağ kullanmayan ofis kullanıcısını hedefleyen Microsoft, “Windows for Workgroups 3.1” ile başlayan ağ işletim sistemleri ile iş ortamına ve özellikle bilgisayar ağı kullanıcılarına hitap ediyordu. Böylece birbirine paralel olarak geliştirilen ve piyasaya sunulan ama farklı müşteri gruplarına hitap eden iki ürün grubu oluşmuştu.

 

Ancak her iki ürün kategorisinde de aynı arayüz paralel olarak kullanılmaktadır. NT 3.5 versiyonu Windows 3.1 arayüzünü kullanırken,

 

  

 

NT 4.0 versiyonu ondan kısa bir süre önce ev kullanıcıları için üretilen Windows 95 arayüzüyle ortaya çıktı.

 

 

Arayüzlerinde ki bu benzerliğe karşın, Windows 98 ve NT 4.0’ın çekirdekleri yani temel yazılım öğeleri farklıydı.

 

 

Windows NT Sürümleri

NT Ver.

Ürün İsmi

Sürümler

Piyasaya Çıkışı

Build

NT 3.1

Windows NT 3.1

Workstation (veya sadece Windows NT), Advanced Server

Temmuz 27, 1993

528

NT 3.5

Windows NT 3.5

Workstation, Server

Eylül 21, 1994

807

NT 3.51

Windows NT 3.51

Workstation, Server

Mayıs 30, 1995

1057

NT 4.0

Windows NT 4.0

Workstation, Server, Server Enterprise Edition, Terminal Server, Embedded

Temmuz 29, 1996

1381

NT 5.0

Windows 2000

Professional, Server, Advanced Server, Datacenter Server

Şubat 17, 2000

2195

NT 5.1

Windows XP

Home, Professional, IA-64, Media Center (2002, 2003, 2004 & 2005), Tablet PC, Starter, Embedded, N

Ekim 25, 2001

2600

NT 5.2

Windows Server 2003

Standard, Enterprise, Datacenter, Web, Small Business Server

Nisan 24, 2003

3790

NT 5.2

Windows XP (x64)

Professional x64 Edition

Nisan 25, 2005

3790

NT 6.0

Windows Vista

Starter, Home Basic, Home Premium, Business, Enterprise, Ultimate

İş: Kasım 2006
Ev:Ocak2007

?

NT 6.0

Windows Server "Longhorn" (codename)

?

2007 (beklenen)

?

???

Windows "Vienna" (codename)

?

2011 (planlanan)

?


 

Windows 2000

 

 

Windows 2000 bir çok açıdan devrimsel özellikler barındıran bir işletim sistemidir. W2k’da denilen Windows 2000’in çıkmasıyla, Microsoft sunucu işletim pazarında ilk defa tüm özellikleriyle sunucu ihtiyaçlarını karşılayabilecek, çok daha yüksek donanıma destek veren, oldukça iyi yazılmış çekirdeği ile uzun süreler kesintisiz ve resetlenmeden çalışabilen bir işletim sistemi sunmuş oldu.

 

Windows 2000 ile gelen en önemli özellik Active Directory denilen yapı olmuştur. NT döneminde domain kavramı olmasına rağmen ilk tasarımından gelen bir takım kısıtlamalar ile çok büyük boyutlu domainler oluşturmak pratikte mümkün olmuyordu. Ancak Windows 2000 Active Directory ile, onlarca şubesinde binlerce workstation ve onlar üzerinde çalışan binlerce kullanıcının bilgilerinin tutulabildiği, birbirinden bağımsız firmaların veya aynı firma içindeki farklı departmanların farklı domain, ağaç ve orman mantığı ile aynı yönetim sisteminin parçası olup, gerektiğinde güven ilişkisi ile birbirinin kaynaklarını kullanabildiği bir yapı kurmak mümkün olmuştur.

 

Windows 2000 de (aynı NT’de ki gibi) server ve workstation olmak üzere iki temel versiyon vardır. Ancak server versiyonu da kendi içinde standart, enterprise ve advanced olmak üzere 3 ayrı versiyona sahiptir. Bunlar arasındaki temel farklılık destekledikleri toplam cpu sayısı ve ram miktarıdır.

 

Bütün versiyonlardaki ortak özellikleri

  • NTFS 5.0 dosya sistemi ile disk kotaları, dosya şifreleme imkanı tanıması, diski daha verimli kullanması.
  • EFS Encrypting File System, dosya bazında kullanıcıyı yormadan şifreleme.
  • Basic ve Dynamic disk, değişik Raid disk konfigürasyonlarını işletim sistemi altında yazılımsal olarak sağlama.
  • Yerel destek, Türkçe dahil yaklaşık tüm dünya dillerine tam destek
  • MMC, Windows 2000 ile beraber tüm Windows araçları ortak bir arayüze sahip oldular.

 

 

 

Recovery Console

Kurulu Windows sürümünden bağımsız olarak, Windows üzerinde değişiklikler ve düzeltmeler yapmanızı sağlar. Windows’un düzgün açılamadığı durumlarda Windows 2000 CD’si ile boot edip, Recovery Consol’a girilip (komut istemi şeklindedir) sistemi düzeltecek işlemler yapılabilir. Disk NTFS dahi olsa disk içindeki dosyalar görülebilir Ancak sadece Windows dizini içinde işlem (kopyalama-silme) yapmanıza izin verir.

Server sürümü özellikleri

 

  • Routing and Remote Access Service (RRAS) uzak bağlantı, vpn ve router görevlerini görür.
  • DNS Domain name system, Active Directory’nin çalışması için şarttır.
  • Grup Policy
  • Kerberos ve PKI
  • Terminal Services, uzaktan bağlanan kullanıcıların bu bilgisayarın başındaymış gibi sistemi kullanabilmesini sağlar.
  • IIS, web sunucu.
  • Active Directory, Windows 2000’in en önemli özelliğidir. Kullanıcılar, bilgisayarlar ve ağ üzerindeki diğer cihazlar ve onlarla ilgili tüm özellikler merkezi bir veritabanında tutulur. Organizasyon domain, ağaç ve orman yapısı ile tanımlanabilir.

 

Bu özellikleri sayesinde NT 4.0’dan Windows 2000’e geçiş büyük oranda gerçekleşmiştir.

 

Tüm Windows Sürümleri ve Çıkış Tarihleri

 

Tarih

16-bit

16/32-bit

32-bit

64-bit (AMD64)

Kasım, 1985

Windows 1.0

 

 

 

1987

Windows 2.0

 

 

 

Mayıs, 1990

Windows 3.0

 

 

 

1992

Windows 3.1

 

 

 

1992

Windows for Workgroups 3.1

 

 

 

Temmuz, 1993

 

 

Windows NT 3.1

 

Aralık, 1993

Windows for Workgroups 3.11

 

 

 

Eylül, 1994

 

 

Windows NT 3.5

 

Mayıs, 1995

 

 

Windows NT 3.51

 

Ağustos 24, 1995

 

Windows 95

 

 

Temmuz, 1996

 

 

Windows NT 4.0

 

Haziran 25, 1998

 

Windows 98

 

 

Mayıs 9, 1999

 

Windows 98 SE

 

 

Şubat 17, 2000

 

 

Windows 2000

 

Eylül 14, 2000

 

Windows Me

 

 

Ekim 25, 2001

 

 

Windows XP

 

Nisan 25, 2003

 

 

Windows Server 2003

Windows Server 2003

2003

 

 

Windows XP Media Center Edition 2003

 

Ekim 12, 2004

 

 

Windows XP Media Center Edition 2005

 

Nisan 25, 2005

 

 

 

Windows XP Professional x64 Edition

Aralık, 2006

 

 

Windows Vista Business editions

Windows Vista Business editions

Ocak, 2007

 

 

Windows Vista Home editions

Windows Vista Home editions

2007

 

 

Windows Server "Longhorn"

Windows Server "Longhorn"

2011

 

 

Windows "Vienna"

Windows "Vienna"

 

 


 

Windows ailesinin gelişimi

 

 

 

 

 


Windows XP

Windows XP ile Microsoft uzun zamandır bekleneni gerçekleştirdi ve NT’nin güçlü, çökmeyen kerneli ile Windows 98’in gelişmiş multimedya yeteneklerini birleştirdi. XP’de ev kullanıcısı için “Home” ve Windows 2000 ve sonrasındaki sunucu işletim sistemlerine workstation olarak bağlanmak üzere “Professional” versiyonlarına sahiptir.

 

Son Güncelleme: Salı, 06 Şubat 2007 01:24