Bilgisayar ağlarının kullanım alanları - Sayfa 3 PDF Yazdır e-Posta
Cumartesi, 13 Ocak 2007 02:05
Makale İçeriği
Bilgisayar ağlarının kullanım alanları
Sayfa 2
Sayfa 3
Tüm Sayfalar

1.3. Ev Uygulamaları

İnsanlar niçin evlerine bilgisayar alırlar? Genel olarak yazı yazmak ve oyun oynamak için, ancak İnternet ile beraber işler değişmeye başladı. İnternet insanlara “bilgiye” hızlı ve kolayca ulaşma imkanı sunar, İnternet’e ulaşmak için ise bir bilgisayara ihtiyacınız var demektir. İnternet üzerinden gerçekleştirilen işlemleri şöyle sınıflandırabiliriz:

1.      Uzaktaki bilgiye erişmek

2.      Karşılıklı iletişim

3.      Etkileşimli eğlence

4.      Elektronik ticaret

Uzaktaki bilgiye erişmek İnternet üzerinde yayınlanan Osmanlı Arşivlerinde belge aramak veya National Geographic sitesinde küresel ısınma hakkında bilgi edinmek olabileceği gibi, Britney’in son klibini Yahoo! Music üzerinden izlemek de olabilir. Bilgi sanat, iş, yemek, bürokratik işlemler, sağlık, tarih, hobi, bilim, spor, gezi ve daha bir çok kategori altında ekranlarımıza ve harddiskimize akar. 

Hemen hemen tüm gazetelerin web siteleri vardır ve yaklaşık tüm haber ve yorumlar net’ten okunabilir. Bir çok gazete sitesi size özel ayarları aklında tutabilir ve siteyi her ziyaretinizde spor sayfasında size sadece Beşiktaş’la ilgili haberleri göstermesini sağlayabilirsiniz. Gazetelerin günlük sayılarından daha önemlisi, on-line yayına geçtikleri tarihten günümüze kadarki tüm arşivlerine de kolayca ulaşabilmenizdir. Tüm bu işlemler yine kullanıcı ve bir veritabanı arasındaki veri aktarımından ibarettir. 

Karşılıklı iletişim 21. yüzyılın 19. yüzyıldaki telefona cevabı olarak görülebilir. Telefonla birlikte yazmayı “unutan” insanoğlu, e-posta ve sohbet servisi ile tekrar yazıyı keşfetti. E-posta her gün milyonlarca insan tarafından kullanılıyor, e-posta ile resim, ses ve görüntü dosyaları yollamak da mümkün. 

Bunun yanında anında mesajlaşma yazılımları da inanılmaz bir hızla yayıldı ve milyonlarca kişinin tutkusu haline geldi. Icq ve benzeri anında mesajlaşma yazılımları yanında, Mirc ve benzeri programlarla da bir sohbet odasında muhabbeti koyultmak pek mümkün. 

Bir diğer İnternet servisi olan haber grupları ise her nedense sohbet ve anında mesajlaşma gibi çok geniş kitlelerce bilinmiyor, ama gene de İnternet üzerinde yüz binlerce insan bu servisi kullanıyor. Haber grupları okuldaki ilan panosuna benzer bir yapıda çalışıyor, siz bir not bırakıyorsunuz, notu siz gittikten sonra bile her isteyen okuyabiliyor, daha sonra sizin notunuzla ilgilenen birisi sizin notun hemen altına kendi notunu/cevabını yapıştırıveriyor. 

Kişiler arası iletişimde (peer-to-peer) aynı grup içindeki kullanıcılar birbirleriyle haberleşebiliyorlar. Ortamda kimin suncunu kimin istemci olduğuna dair kesin bir ayrım söz konusu değil. 

 

Kişiler arası iletişim mantığıyla çalışan Napster programı sayesinde 50 milyona yakın kullanıcı kendi bilgisayarlarındaki müzik dosyalarını diğer kullanıcılar ile paylaşıyordu. Bu bilinen insanlık tarihindeki en büyük telif hakkı ihlaliydi. Aslıda fikir geçekten iyiydi, kullanıcılar kendi harddisklerindeki müzik dosyalarının bir listesini, merkezi bir sunucuya kaydediyorlardı. Eğer kullanıcılardan birisi bir müzik dosyasını indirmek isterse, bu veritabanı üzerinde sorgulama yapıyor, bu müzik dosyasına sahip bilgisayarı tespit ettikten sonrada, bu dosyayı o bilgisayardan yani diğer bir kullanıcının bilgisayarından indiriyordu.Napster’ın sahipleri kendi server’ları üzerinde hiçbir yasadışı müzik dosyası tutmadıkları için telif haklarını ihlal etmediklerin iddia etseler de,  mahkeme bunu kabul etmedi ve Napster’ın sunucuları kapatıldı.

Ancak daha sonra çıkan birebir paylaşım programları, merkezi sunucu mantığını terk ettikleri için, belli bir sunucuyu kapatarak sistemi durdurmak imkansız hale geldi.

Aslında birebir paylaşım programları sadece yasadışı dosya paylaşımı anlamına gelmiyor. Albümünü yapacak bir yapımcı bulamayan yeni müzik grupları pekala kendi kayıtlarını bu programlar üzerinden dağıtabilirler. Buna benzer uygulamalarla kişiler arası birebir iletişim gelecekte daha çok karşımıza çıkabilir.

Elektronik suç sadece korsan yazılım ile sınırlı değil. Kumar siteleri buna en güzel örneği teşkil ediyor. Bilgisayarlar ta en baştan beri başka cihazların yaptıkları işleri simüle etmekte kullanıldılar, peki niye slot makinalarını, rulet tekerleklerini veya blackjack oyununu simüle etmesin? Kumarın yasal veya yasadışı olduğu bir çok ülke var. Yasal olan ülkelerdeki kumarhane sahipleri İnternet’teki potansiyeli gördüler ve bu işe el attılar. Kumarın yasadışı olduğu bir ülkede İnternet’ten kumar oynamışsanız hangi ülkenin kanunları geçerli olacak? İyi bir soru!

İletişim ile ilgili diğer uygulamalar ise İnternet üzerinden telefon görüşmelerinin yapılması, video-phone ve İnternet Radyo olarak sıralanabilir. Yakın zamanda ülkemizde de yaygınlaşacağını tahmin ettiğim, VOIP (voice over ip – İnternet protokolü ile ses aktarımı) tekniğini kullanarak, insanlara çok çok ucuza uzun mesafeli (şehirler arası, milletler arası) telefon görüşmesi imkanı sağlamak mümkün. Radyo istasyonları vericilerinin yayın mesafesiyle sınırlı kalmayıp, İnternet üzerinden yayın yaparak tüm dünyaya erişebiliyorlar. Avurstralya’da ikamet eden bir Türk vatandaşı, pekala www.trt.net.tr sitesinden Türk radyo kanallarını dinleyebiliyor. Esasen aynı siteden (ve diğer bir çok TV’nin kendi sitesinden) televizyon yayınlarını canlı izlemek de mümkün, ancak İnternet alt yapısı henüz TV yayınları için yeterli değil. Oysa radyolar kesintisiz ve kabul edilebilir bir ses kalitesi ile yayın yapıyorlar.

İnternet'in sunduğu bir diğer imkan ise Tele-Learning veya Tele-Eğitim, belki hala 6-7 yaşındaki çocuklar sabahın köründe sıcak yataklarından çıkıp okula gitmek zorundalar (bu oldum olasıya bana saçma gelmiştir) ama yabancı dilden bilgisayar sertifikalarına hatta eksiksiz bir üniversite eğitimine kadar İnternet üzerinden takip edilen eğitim seçenekleri var.

Eğlence sektörü ise İnternet’in hızla büyüyen ve karlı bir sektörü. İnternet üzerinden tüm izleyenlerin anında katılabildiği, tamamen etkileşimli canlı TV şovlarını görmemize çok fazla kalmadı. Video uygulamalarının yanı sıra on-line oyunlarda çok büyük gelecek vaat ediyor. Zaten bugün çok oyunculu ve gerçek zamanlı oyunlar İnternet üzerinden oynanabiliyor. Çok yüksek kalitede görüntülerle ve 3-B gözlüklerle binlerce kişinin katıldığı bir oyunlar, dünya çapında sanal gerçeklik uygulaması haline gelecektir.

Dördüncü kategorimiz yani elektronik ticaret ise deyim yerindeyse almış başını gidiyor. Halihazırda milyonlarca kişi evlerinin sıcak ortamında, binlerce ürün arasından arzu ettikleri ürünü seçip, kapılarına kadar teslim edilmesini sağlayabiliyorlar. İnternet üzerinden satın alınan ürünün eğitimini, tamirini yine İnternet üzerinden yapmak mümkün.

Elektronik ticaret sadece İnternet üzerinden ıvır-zıvır almaktan ibaret değil, binlerce insan tüm ödemelerini İnternet’ten yapıyor, hisse senedi alıp satıyor. Elbette bu benzeri uygulamalar ağların güvenliği konusunu çok daha önemli kılıyor.

Ülkemizde pek yaygın olmasa da, İnternet üzerinden ikinci el ürünlerin satışı yurtdışında çok yaygın. E-bay sitesi artık bir klasik olmuş ve yüz binlerce insanın uğrak yeri durumunda. Hatta piyasada bu web sitesi üzerinden nasıl alış-veriş yapılabileceğine dair basılı kitaplar bile mevcut.

İsterseniz şimdiye kadar örneklerini verdiğimiz e-ticaret şekillerini özetleyelim:

KısaltmaTam isimÖrnek uygulama

B2C

Business to consumer
(Firmadan tüketiciye)

On-line kitap siparişi

B2B

Business to business
(Firmadan firmaya)

Otomobil üreticisi firma, lastik firmasına sipariş geçiyor

G2C

Goverment to consumer

Vergileri İnternet’ten ödemek

C2C

Consumer to consumer
(Tüketiciden tüketiciye)

İkinci el ürünlerin açık arttırma ile İnternet’te satılması

P2P

Peer to peer
(Bire bir)

Dosya paylaşımı

Şüphe yok ki bilgisayar ağları gelecekte çok daha önemli hale gelecekler. Bugünden gelecekte ne olacağını, hangi teknolojilerin öne çıkacağını kestirmek çok güç. Doksanlı yıllarda kimin aklına gelirdi ki, doğru dürüst konuşmaktan bile aciz binlerce insan yemeyip içmeyip SMS atacak, pop starlarını desteklemek için GSM firmalarına milyarlarca lira kazandıracak!

Bilgisayar ağları her geçen gün hayatımıza daha fazla girmeye devam edecekler, özellikle fiziksel olarak birbirinden uzakta bulunan insanların haberleşmeleri her geçen gün daha da kolaylaşacak. Uzaktan öğretim, uzaktan sağlık hizmeti (Telemedicine) ve daha bir çok uygulama milyonlara yeni imkanlar, daha iyi yaşam koşulları ve zenginlik getirecek. Ama belki de sonuçta insanların en çok konuştukları yine saçma sapan şeyler olmaya devam edecek...

Sinan ÇAY

Yararlanılan Kaynak:
Computer Networks 4th - Andrew S. Tanenbaum


http://www.turkcenet.org için hazırlanmıştır...



Son Güncelleme: Pazartesi, 22 Ocak 2007 15:43
 
Make Text Bigger Make Text Smaller Reset Text Size

Aktif Ziyaretçiler

Şu anda 56 konuk çevrimiçi

Üye Girişi

Bilgisayar ağları ve Windows Hakkında Bilgiler...