Windows Ortamında Sorun Çözme PDF Yazdır e-Posta
Pazar, 10 Eylül 2006 13:30


Windows 98, işletme sistemleri arasında en az sorun çıkartanı ve çıkarttığı
sorunu da büyük ölçüde kendisini çözenidir, dedik. Ve burada bir kaç sorun
kaynağından ve çözüm yollarından kısaca söz ettik. Ne burada, ne de başka
bir kaynakta, bilgisayarınızın donanım ve yazılım özelliklerinden
kaynaklanabilecek tüm sorunları sıralamak mümkün değil. WINDOWS 98 da,
ne kadar becerikli olursa olsun, bütün donanım sorunlarını kendi kendine
çözemez. Aslında Windows 98, bir çok ciddi sorunda size sadece yardımcı
olabilir. Gerçi bu alanda da Windows 98, şu anda NT’ye göre bile daha başarılı
sayılır. Fakat yine de dünyada olabilecek milyonlarca farklı donanım
bileşkesinin ne gibi sorunlar çıkartacağını kestirebilecek güçte işletme sistemi
yazmak da mümkün olamaz. Bu nedenle burada sorun çözme tekniğinden
söz edeceğiz. Bu tekniği, kendi kendinize hemen her durumda
uygulayabilirsiniz.
Bu teknik, sorun halinde bilgisayarla ilgili bilgi derlemeye dayanıyor. Windows
98 da, sorun çözmede size en büyük yardımı sorunun nereden
kaynaklandığını bildirerek sağlıyor. Mesele, bu bilgiyi nerede arayacağını ve
nasıl sağlayacağınızı bilmekten ibaret. Aşağıda önce Microsoft’un tavsiye
ettiği sorun arama stratejisinden söz edeceğiz; ardından sistem aygıtlarını
kullanarak, bilgi edinme ve ayar değiştirme araçlarına değineceğiz.
Windows 98’de sorun arama ve çözme, önemli ölçüde elde edilen bilgileri ve
mevcut ayarları bir yere kaydetmeyi gerektiyor. Ne mutlu ki, Windows 98,
bunu da büyük ölçüde kendisi yapıyor. Fakat kullanıcı olarak size düşen,
bellek, sabit disk, ağ bileşenleri, oyun denetleyiçileri gibi bilgisayarın ek tüm
unsurlarının bir listesini bir kenarda tutmaktır. Bilgisayarınızda daha önce
çıkan sorunları ve bunları nasıl çözdüğünüzü de aynı yere yazarsanız, ilerdeki
sorun çözme çabalarınıza yardımı olur.
2
Sorun, deyip durduğumuza bakmayın; günümüzde başlıca sorun kaynağı
bilgisayar virüsleridir. İlerde doğacak bir çok ciddi sorunu, bugünden bir virüs
önleyici programla çözebilirsiniz. Hele Microsoft size Windows 98 ile birlikte
bir virüs korucuyu program vermişken, bunu kullanmamak, hiç de akıl karı
sayılmaz.
Genel sorun zöçme ilkeleri, dörde ayrılır.Semptomları ve etkenleri analiz
etme; sorunun ortak özellikleri olup olmadığını belirleme; hata veren
durumu soyutlama ve çözüm kaynaklarına başvurma.
Semptom Analizi:
İşe bilgi derleyerek başlamalısınız. Sorun olduğu andaki sistem bilgilerini
derlemelisiniz. Sorunu, bir cümle ile, kendi kendinize ifade edin. Olmayan
nedir? Olan nedir? Hata, arıza, sorun dediğiniz şey, nedir? Bu duruma yol
açan faaliyet, bilgisayar sisteminin hangi ögelerinden kaynaklanıyor? Bir
uygulama programı ile ilgili mi, yoksa belirli altsistemle mi? Ne olsun
istiyorsunuz da olmuyor? Bunları kelimelerle ifade ettiğiniz anda, sorunu
tanımlamış olacaksınız. "Bilgisayar çalışmıyor" şeklindeki bir cümle, sorun
çözümünde hareket noktası olamaz. Fakat, "Bilgisayarın açma-kapama
düğmesini açtığımda, sistem kutusunun üzerindeki lambalar yanmıyor;
ekrana görüntü gelmiyor.," cümlesi ise sorunun kaynağına bir adım
yaklaşmak demektir. Sorunun kaynağına doğru inmeyi sağlabilecek hareket
noktaları şunlar olabilir:
• Şu anda karşı karşıya olduğunuz sorun nedir? Sorunun çözülmüş
sayılması için ne olması gerekir? Ne olsun istiyorsunuz da olmuyor?
• Bu sistem daha önce çalışıyor muydu? O andan bu ana kadar ne
değişti?
3
• Hata, arıza, sorun diye tanımladığınız durumu aynen tekrar yaratabilir
misiniz? Hata, arıza, sorun dediğiniz şey, hep oluyor mu? Yoksa bu
durum tamamen tesadüfi şekilde mi meydana geliyor?
• Sorun, sistemin tümünü mü ilgilendiriyor, yoksa bir alt-sistemi mi?
(Örneğin, bilgisayar bir sistem ise, grafik kartı ve ekran ayrı bir altsistemdir.
Yazıcı ayrı bir alt-sistemdir.)
• Sorun, belirli donanım parçasından ya da donanımın yazılımından mı
kaynaklanıyor. (Örneğin, BIOS, ana kartınızın yazılımıdır. Wavetable,
ses kartının yazılımıdır. Oysa Windows 98 işletme sistemidir ve bazı
işlevlerler için donanımlara ve donanım yazılımlarına dayanır.)
• Sorun olduğu anda çalışmakta olan yazılım, Windows 98 tarafından
otomatik olarak mı yükleniyor, siz mi çalıştırıyorsunuz?
• Sorun, hangi kipte oldu, ya da oluyor? Güvenli kipte de oluyor mu?
Bu soruların amacı, sorunun kaynığına inmektir. Bir örnek verirsek, diyelim
grafik programınız, çizdiğiniz bir şeyi basmıyor. Aynı grafiği başka bir program
kullanarak basabiliyor musunuz? Böyle bir durumda, "Benim bilgisayar
basmıyor" demek yerine "Filanca program basmıyor," ya da "Filanca grafik hiç
bir programda basılmıyor" diyebilirsiniz. Bir başka örnek verirsek; bir ses
dosyası üzerinde çalışıyorsunuz; iki müzik parçasını birleştirmeye
çaşılıyorsunuz. Fakat bilgisayarınızın hoparloründen ses çıkmıyor. Üzerinde
çalıştığınız iki ayrı ses, ayrı ayrı çalınabiliyor mu? Birleştirerek oluşturduğunuz
yeni ses başka bir programda çalınabiliyor mu? Bir örnek daha: Bir harf
dosyasını, fontu bilgisayayarınıza yüklemeye çalışırken, bilgisayarınız çöktü.
Sistemi açtınız, aynı fontu yeniden yüklemeye çalıştınız; yine çöktü. Peki
başka bir fontu yüklerken de çöküyor mu? Sizin bilgisayarı donduran font,
başka bir bilgisayarı da donduruyor mu? Bu soruların cevabı, sorunun
4
kaynağının sistemde mi, yazılımda mı, alt-sistemi mi, yoksa belirli bir veri
dosyasında mı olduğunu belirlemenizi sağlar.
Sorun Ortak Mı?
Kimi zaman size dünyayı karartan sorun, kimi zaman Microsoft mühendisleri
tarafından bilinen ve çözülmüş bir sorun olabilir. Eski, yaygın ve kötü bir
alışkanlıkla, ekrana çıkan ve hata bildiren kutuları okumazlık etmeyin. Hele
Windows 98’deki Yardım dosyalarının büyüklüğünü dikkate alırsanız, içi bilgi
hazinesi dolu Yardım kelimesini ya da soru işaretini tıklamamak, kendi
kendinizi karanlığa mahkum etmek olur. Windows 98 kurulduğu zaman
Windows 98 dizininde 22 ayrı düz yazı dosyası oluşturuyor. Bunların hepsi
sisteminiz hakkında bilgilerle dolu. Özelilkle Support, Display, General, FAQ,
Mouse, Printers, Tips, Programs, Readme adını taşıyan dosyalar (bazıları
İngilizce olmakla birlikte) bilinen, çözümü olmasa bile kestirmesi bulunmuş
sorunlara ilişkin bilgiler içeriyor. Windows 98, her biri "Şunu yap, şuna bak;
şimdi sorun çözüldü mü?" diyen ve vereceğiniz cevaba göre ilerleyen, 15 ayrı
yardım sihirbazı veriyor. İsme kızıp da bu imkandan yararlanmamak olmaz.
Windows 98 ortamında en ortak sorunlar şu 15 konudan birinde çıkar:
• Ağ donanımı
• Modem
• Windows 98 açılıp ve kapanış
• Yazıcı
• Disk sıkıştırma (özellikle DriveSpace)
• Bellek
• DOS Programları
• Ekran
5
• DirectX adlı üç boyutlu (3D veya 3B) grafik kartlarının özelliklerinden
yararlanan ve en çok oyunlarda kullanılan yeni Windows 98 uzantısı.
• Ses
• Internet Bağlantısı
• Aygıt çakışması ve paylaşım
• Telefonla ve doğrudan kablo ile bağlantı
• PC (Flaş) Kartları
Bu konularda Windows 98 size yol göstererek sorun aramak ve özellikle
herkeste görülen, her zaman olan, bilinen, çözümü ya da çözüm bulununcaya
kadar kestirme bir yolla halledilmesi mümkün sorunları bilmek istiyorsanız,
Başlat menüsünden yardımı ve devam edin. Dediğim gibi, bu yardımın tek
sakıncası, yardım dosyalarının çoğunun İngilizce olmasıdır. Bana kalırsa,
Windows 98 programını yazmaktan daha zor olanı, onu diğer dillere çevirmek
olsa gerek. Bu zorluğu aşmak için, yardım metnini yazıcıdan alıp, İngilizce
bilen birine göstermek, ya da Microsoft’un Türkiye temsilciliğine telefon
ederek, belirli bir metnin Türkçe çevirisinin bulunup bulunmadığını sormak da
mümkün. Ortak sorun deyip geçmeyin. 7th Guest denen oyunun eğer
sisteminizde Pro Audio Spectrum 16 ses kartı varsa oynamadığını, ama ses
kartı sürücüsü olarak Pro Audio değil de Sound Blaster uyumlu kipi seçer
veya Pro Audio Spectrum kartını IRQ 5 ve DMA 3 olarak kurarsanız, çalıştığını
biliyor muydunuz? Ben de bilmiyordum: ama Windows 98 dizinimde,
Programs.txt adlı düz yazı dosyasının 153’ncü satırında yazıyor. Saatlerce
uğraşıp, SCSI arabirim kartımın ve dolayısıyla CD sürücümün neden
çalışmadığını da aynı dosyada 170’nci satırda okudum: Adaptec EZ-SCSI 3.1,
Windows 98 ile uyumlu değil; çaresi Adaptec’e bağlanıp ,yeni sürücüleri
indirmekten ibaret. Bu da aynı dosyada yazıyor.
6
Sorunun Kaynağını Teşhis:
Sorunu oluşturan bütün değişken unsurları belirleyin. Sırayla bütün
değişkenleri sorunun kaynağı olup;olamayacaklarına göre ayırın. Bu arada ne
yaptığınızı yazmayı unutmayın. Bir IRQ’yu değiştirdiğinizde ne iken ne
yaptığınızı yazın. Aynı anda iki şey birden değiştirmeyin. Özellikle gecenin
ilerlemiş saatinde, sorunu çözmek zorunda iseniz (ki sorunlar nedense hep
gecenin ilerlemiş saatinde ortaya çıkar) mutlaka yazılı çalışın.
Sorun, Windows 98 açılırken F8’e basaparak Güvenli Kip’i seçtiğinizde de
oluyor mu? olmuyorsa, sorunu oluşturan sürücü, yüklenmeyen sürücülerden
biridir. Bu durumda, Güvenli Kip’te yüklenmeyen sürücüleri ve yazılımları tek
tek yükletmeye başlayın. Sorun çıktığı anda, en son yüklettiğiniz sürücü veya
yazılım sorunun kaynağı demektir. Sorun sürücü ise, ve bir donanıma ait ise,
imalatçıdan yenisini istemeniz gerekir. Internet çağında, bu kulağa geldiği
kadar zor değil. Sorun Güvenli Kip’te de oluyorsa, bu kez Sistem Bilgisi
programını kullanarak, Windows 98’in içinde araştırma yapmak zorundasınız.
Bu programdan aşağıda söz edeceğiz.
Sorunu bulmadan herhangi bir dosyayı silmeyin, veya yedeklemeden
Config.sys, Autoexec.bat ve INI dosyalarında değişiklik yapmayın. Yedeğin
yedeğini çıkartırken, sistemli olun. Benim sistemim, dosyanın orijinal adını
unutmamak için, sadece son harfini değiştirmektir (Autoexec.ba1,
Autoexec.ba2, gibi, 1 daima ilk, 2 daha sonraki bir değişikliği yansıtan yedek,
vd.. gibi).
Msconfig.exe, acemi-usta herkesin yardımcısı olacak bir program gibi
görünüyor. Bu aracı kullanarak, sisteminizde hata kaynağı olduğunu
sandığınız her türlü sürücüyü durdurabilir, yeniden başlatabilirsiniz. Sistemin
bütün dosyalarının da yedeğini çıkartabilir, gereğinde yedeği
yüklettirebilirsiniz. Ama unutmayın, ikinci yedek, ilk durumun değil, işleyen
ikinci durumun kopyası olacaktır. İlk duruma geri dönmek isteyebilirsiniz.
7
Benim bir numaralı kuralım, her türlü, bilgisayarın yüzde 100 mükemmel
işlediği anda mevcut bütün BAT, SYS ve INI dosyasının bir kopyasını diskete
alıp, üzerine güzelce etiket yapıştırıp, bir kenarda saklamaktır.
Sorunu tecrit ederken, donanımla ilgili olarak yaptığınız değişiklikleri bir
kenara yazmayı unutmayın. Çalışmayan bir modemi sisteme gösterebilmek
için, bilgisayarın CMOS’unda COM1’i kapattıysanız, iki gün sonra COM1
kapısına taktığınız fare neden çalışmıyor diye dövünürsünüz, ama çaresiz.
Özellikle CMOS her zaman girilen bir yer olmadığı ve konfigürasyonu kolayca
unutulduğu (ve CMOS’ta iken yazıcı çalışmadığı) için, üşenmeyin, CMOS’a bir
kere daha girin, bütün ekranlardaki bilgileri bir deftere kaydedin. 4-5 yıl
önce aldığınız sabit diskin broşürü de çoktan kaybolduğuna göre, silindir ve
kafa sayılarını hatırlıyor munuz? Windows 98, donanım düzeyinde değişiklik
yapabilen, güçlü bir işletme sistemidir. Hertürlü donanımla çalışır, ama
kendine göre bir düzen kurarak. Bir başka işletim sistemine geçeceğiniz
zaman, donanımın ilk konfigürasyonuna geri dönebilmek için, asıl
yapılandırmaya ilişkin bilgilerin bir kenarda yazılı olması gerekir.
Bu bölümü, şu temel ilkeyi hatırlatarak bitirelim: Hata daima son yaptığınız
değişiklikten kaynaklanır. Ne yaptığınızı hatırlayın bakalım!
Destek Kaynaklarını Araştırma:
İlk ve en önemli destek kaynağınız, Microsoft’un Internet’teki Teknik Yardım
Sayfaları’dır. İkinci kaynak, Microsoft Türkiye Teknik Yardım Servisi’dir.
Üçüncü kaynağı siz oluşturacaksınız. Bunun için en ideal yer, yine Internet
olsa gerek. Kullanıcı grupları, ilgi grupları ve benzeri Haber ve mesaj alışverişine
dayanan sayfalara mesaj bırakın. Mesajınız açık, kısa ve konuya
ilişkin olsun. "Bilgisayarım çalışmıyor" şeklindeki bir soru da epey cevap alır;
ama cevapların hiç birisinin işe yaramayacağını şimdiden garanti ederim.
Oysa, "Ateş ve Şimşek marka grafik kartını taktım, dördüncü sürüm sürücünü
yükledim. Windows 98 altında Galaksinin Düşmanları Oyununu açtığımda
8
ekranımda siyan ve kırmızı dikine çizgiler oluşuyor. Üç-parmak yöntemi dahi
işe yaramıyor; bilgisayarın elektriğini kesmek zorunda kalıyorum," derseniz,
inanın bana, en az 250 ayrı, hepsi de birbirinden değerli cevap alacaksınız.
Bir başka değerli teknik destek kaynağı, Microsoft firmasının Windows 98
Resource Kit adlı kitabıdır. Bu kitapla birlikte satılan CD-ROM’da, hepsi
İngilizce olmakla birlikte, Microsoft mühendislerince doğrulanmış sorun arama
ve çözümleme bilgiler ve bir iki mücevher değerinde program bulacaksınız.
Bunların başında normal Windows 98 CD’sinde olmayan, FileWise.exe,
BootEdit.exe, özellikle çevresinde bilgisayar uzmanı olarak tanınanların
cankurtaran simidi olabilecek nitelikte.
Ve Sorun Çözme Aygıtları:
Ya da maymuncuklar. Bunların hemen hepsi, Başlat menüsünde,
Programlar/Donatılar/Sistem Araçları’nın içinde duruyor. Bunlar, Ağ izleyicisi,
Bakım Sihirbazı, Disk Birleştirici, Disk Temizleme, DriveSpace ve Kaynak
Ölçer, Sıkıştırma Aracısı, Sistem Monitörü ve Sistem Bilgisi adı verilen
programlardır. Aksesuar olacak iken, Karakter Eşlem, Pano Görüntüleyicisi,
Hoş Geldiniz ve Zamanlanmış görevler aygıtları da, nedense, bu menüde yer
alıyor.
Sistem Bilgisi (Msinfo32.exe): Donanım kaynaklarınızı, bir türlü hangi kart
tarafından kullanıldığını keşfedemediğiniz IRQ’ların ve DMA kanallarının
dağılımını, hangi kartın veya donanımın hangi sürücünün hangi versiyonu ile
çalıştığını, burada görebilirsiniz ve basabilirsiniz. Ciddi bir sorun halinde
Microsoft Teknik Yardım Servisi, sizden bu programı açarak, içindeki bazı
bilgileri aktarmanızı isteyecektir.
Dr. Watson (Drwatson.exe): Bu Doktor, Sherlock Holmes’in asistanı Doktor
Watson’dan bile daha becerikli. Bir kere, bilgisayarınız çökerken dahi, Dr.
Watson hayatta kalıyor ve son nefesini, sistemle birlikte vermeden önce,
9
cinayet mahallinin fotoğrafını çekip, polise bırakıyor! Şaka değil, gerçekten
sistemin çöktüğü anda, bellekte, ve CPU’nun işlem birimlerinde hangi
bilgilerin bulunduğunu bir kenara not etmek, maktülün katilin fotoğrafını
çekip, bir yere saklaması gibi bir şey. Bu bilgi, tabii okumasını bilen için,
sistemi hangi yazılım parçasının, hangi komutun çökerttiğini açıkça
söylemektedir. Bir program kendibaşına çöktüğünde, ya da masaüstünü size
sunan Windows 98 Gezginini de beraber çökerttiği zaman ekranınıza Dr.
Watson’un bir bildirimi gelecek ve aynı anda Windows 98 dizinine
DrWatson.log adıyla bir düz yazı dosyası içinde durumu bildiren rapor
konulacaktır. Bu dosyanın yorumlanması gerekir. Bu belgeyi yorumlamayı,
Resource Kit adlı kitaptan ve Microsoft’un Internet’teki alanından
öğrenebilirsiniz. Kabaca belirtmek gerekirse, dosyada bilgisayarın belleğinde
hangi programın veya Windows 98’in hangi bölümünün tahribat yaptığı,
çökme anında CPU’da işlem görmekte olan EXE veya DLL adlarından
anlaşılabilir.
Sistem Dosyası Denetleyicisi (Sfc.exe): Sistemin tümünü kapsayan
çökmelerin çoğu, bir yazılımın, kurulurken Windows 98 dosyalarını
değiştirmesinden ve Windows 98’in bundan hoşlanmamasından kaynaklanır.
Aylarca, MS Word’ü açmaya çalışırken "Undefined dynalink" hatası mesajı
aldığımı ve yüzbin kere Word’ü yeniden yükleyip, yine de sorunu
çözemediğimi unutamıyorum. Nedeni, bir başka ciddi yazılımın, Windows
98’in Commdlg.dll dosyasını değiştirmesiydi; ama bunu buluncaya kadar,
neler çektiğimi ben bilirim! Sistem Dosyası Denetleyicisi o zaman olsaydı, bu
sistem dosyasının değiştirildiğini Windows 98 kendi kendine bulacak ve tamir
edecekti. ne var ki o zaman Windows 3.1’di ve içinde böyle bir aygıt yoktu.
Sayısal İmza Denetimi: Windows 98’in Registry kayıtları, bir donanım
sürücüsünün, Microsoft tarafından onaylanmış olup olmadığını anlayabilir.
Microsoft firmasının denetiminden geçmemiş sürücü tehlikeli olmayabilir; ama
böyle bir onay kullanıcıya güven verir. ayrıca inatla devam eden bir sorunun
10
kaynağı, büyük bir olasılıkla, Sayısal İmza içermeyen sürücü olabilir. Windows
98 otomatik olarak bu denetimi yapacak şekilde kurulacak ve ilerde bir
sürücü yazılım yüklemeye kalktığınızda, sürücüde Microsoft’un sayısal
imzasını arayacaktır. Windows 98, böyle bir sürücü yüklemenize itiraz eder,
ama engel olmaz. Sorumluluk size ait olmak şartıyla, kurma işlemine devam
edebilirsiniz. Windows 98 dizinindeki İmza Onay Aracı adlı programı
(Sigverif.exe) kullanarak, kuşkulandığınız sürücünün onaylı olup olmadığını
araştırabilirsiniz. Tabii bu hangi dosyaya bakacağınızı biliyorsanız.
Bilmiyorsanız, Windows 98’in çalışmasını önleyen hatalı sürücüleri Windows
98’e de araştırabilirsiniz. Bunun için Otomatik Sürücü Atlama programını
(Asd.exe) kullanabilirsiniz.
Sistem Yapılandırma Yardımcı Programı (Msconfig.exe): Yukarıda da
sözünü ettiğimiz gibi, bir sistemin bütün kayıtlarını (Bat, Sys, Ini dosyaları,
Başlat Menüsünün içeriğini, vs.) görmek ve değiştirmek için kullanacağınız
eşsiz bir aygıttır. Bu aygıtı kullanarak sistemi bozmak da mümkündür. Ama,
belirli sürücüleri ve sistem parçalarını etkinleştirerek ve durdurarak, hataya
sebep olan durumu tecrit etmenize yardımcı olabilir.
Kayıt Denetleyicisi: Ini’ler yetmiyormuş gibi, şimdi dikkat edeceğiniz bir de
Registry (Kayıt) dosyası çıktı! Windows 98, artık hemen hemen bütün
kayıtlarını Registry denen dosyada tutuyor. Bu dosyadaki önemli bir arıza,
hemen hemen daima Windows 98’i kullanılmaz hale getiriyor. Kayıtları,
Regedit.exe programı ile değiştirebilirsiniz. (Tabii sonra eşinize veya Microsoft
Teknik Yardım görevlisine nasıl hesap verirsiniz, ona ben karışamam). Sizin
katkılarınızla veya bir programın kuruluşu sırasında Kayıtların bozulup
bozulmadığını ise Scanregw.exe ile anlayabilirsiniz. Bu programın bir de
DOS’dan çalışanı vardır (Scanreg.exe). Microsoft’un DOS için Kayıt Tarama
programı yazmasının nedeni, herhalde, Kayıtlar’da bir hata olup olmadığını ve
eski, bozuk olmayan kayıtlarla değiştirilerek düzeltilmesini istiyorsanız, zaten
Windows 98 çalışmıyor durumda olması ve sizin bilgisayarınızı Acil Durumlar
11
için Başlangıç Disketi ile A: sürücüsünden açmış olmanız ihtimalinin yüksekliği
olsa gerek!
Sürüm Çakışma Yöneticisi (Vcmui.exe): Kimi zaman Windows 98’ları kurakald
ıra, sabit diskinizin eski ve çatışan DLL’ler mezarlığına çevirebilirsiniz.
DLL’lere (Dinamik Bağ Kitaplığı), programların işletme sistemi ve sürücülerle
alış-veriş kapısı diyebilirsiniz. Kimi zaman düz yazı dosyası bile olabilecekleri
gibi, çoğunlukla program tarzı yazılmış dosyalardır. Diyelim ki, kurduğunuz
Windows 98 İngilizce iken, üzerine Türkçe sürümü kurmaya kalktınız ve bunu
da başardınız (Soru: Bunu başarmak için Kur programını hangi anahtarla
çalıştırmanız gerekir?), kelime işlem programınız klavye ve sözlük seçmek
için gerekli DLL bağlantısını ararken karşısına bir İngilizce, bir de Türkçe
bağlantı noktası çıktı. Ve tabii, bunun sonucu siz, "Benim bugüne kadar ne
güzel çalışan kelime işlem programım ne olduysa artık çalışmıyor. Hep
karşıma Dr Watson diye biri çıkıyor ve Geçersiz İşlem Yürüdü gibi laflar
ediyor," diye yakınmaya başlayabilirsiniz. Oysa Sürüm Çakışma Yöneticisi, bir
anda size uyumsuzluğun nereden geldiğini bildirebilir. Belki Windows 98’in
doğruca kelime işlemcinizin bu nedenle çalışmadığını size bildirmesi mümkün
olmaz; ama Sürüm Çakışma Yöneticisi’nin raporunda "dil" filan gibi bir şeyler
okuyunca ve "Bu düzeltelim mi?" sorusuyla karşılaşınca, ortada halli gereken
bir durum olduğu kolayca anlaşılabilir. (Bir soru daha: Bu programı neden bu
kadar çok yer ayırdığımı tahmin edebilir misiniz?)
Tune-up ya da Bakım Sihirbazı (Tuneup.exe): Adı üstünde, tıpkı
otomobilinizin, varsa, arızasını giderirken ve daha çok benzin yakmasını
önlerken, yaktığı benzinden aldığı randımanı yükseltmesini sağlayan önleyici
bakım yapan servis istasyonları gibi, Bakım Sihirbazı bilgisayarınıza,
istediğiniz saatte, istediğiniz aralıkta bakım yapacak, işe yaramayan dosyaları
atacak, parçalanmış dosyaları birleştirecektir. Gerçi Tune-up’ın sabit diskle
ilgili olmadıkça belirli bir arızayı gidermesi mümkün olamaz, ama hiç değilse
12
müstakbel arıza kaynaklarının başında gelen hatalı sabit disk durumlarına son
verebilir.
Raporlama Aracı (Winrep.exe ve Dosrep.exe): Bütün bu bilgileri derlediniz,
oturum araştırma yapacaksınız. Bir şey bulamadınız diyelim. Bunu Microsoft
Teknik Servisleri’ne bildirmeniz gerekiyor. Bunu nasıl yapacaksınız. Sistem
Bilgisi programının benim bilgisayarıma ilişkin olarak topladığı bilgi, 40 daktilo
sayfasından uzun oldu. Bunu faksla geçmeye kalkarsam, herhalde Microsoft
firması hiç de hoşnut kalmazdı. Bunun yerine Microsoft size bir (hatta iki)
araç veriyor: Windows Raporlama Araçları. Tahmin ettiğiniz gibi biri Windows
98’in içinden, diğeri dışından çalışıyor. Windows 98’i açamadıktan sonra,
içinden çalışan programın size ne yararı olabilirdi? Bu nedenle, Rapor aracının
bir de DOS sürümü var. Bu program size bir kaç soru sorarak ve
bilgisayarınızdan gerekli bilgileri alarak, sıkıştırılmış bir dosya oluşturuyor. Bu
CAB dosyası, sizin sorununuza verdiğiniz adı taşıyor. Microsoft’un Internet
sayfasına girer ve kayıtlı kullanıcı olarak yardım isteme hakkınız olduğunu
anlarsanız, orada karşınıza çıkacak soru kağıdına bu dosyayı ekleyeceksiniz.
Kısaca, Microsoft’un bir mühendisi evinize veya işyerinize gelmiş de
bilgisayarınızı incelemiş gibi, sisteminizle ilgili tüm bilgileri almış olacak. Bu
dosya, teknik destek anlaşması yaptığınız bir bilgisayar firmasına da
gönderilebilir. Özellikle Microsoft’un yetkilendirdiği bu tür kurumlar Windows
98’in bakımını bundan böyle bu dosyaya bakarak yapacaklar. Hemen
belirtmek gerekir ki, bu dosyanın içinde, bilgisayarınızın ya da sizin
hakkınızda, sizin göremeyeceğiniz ve değiştirimeyeceğiniz biç bir bilgi yok.
Program özellikle donanım ve sürücü yazılımla ilgili bilgileri derliyor, başka
bilgi edinmiyor.
***
İşte size kısaca Microsoft’un Windows 98 ortamında olabilecek arızaları
arama, bulma ve onarma yöntemi konusundaki önerileri. Bütün bilgisayar
13
kullanıcılarının bildiği gibi, bu teknik ortaya çıkabilecek bütün sorunları
çözmeye yeterli olamaz. Fakat bu yöntemi iyice kavrayan ve kendisi için
kalem-kağıt kullanmak gibi, aşina olduğu bir araç haline getiren kullanıcı, bir
çok sorununu halleder. Diğer sorunlara gelince, onlar da bilgisayar
danışmanlarının gelir kaynağı olarak kalmaya devam ederler.
 
Make Text Bigger Make Text Smaller Reset Text Size

Aktif Ziyaretçiler

Şu anda 59 konuk çevrimiçi

Üye Girişi

Bilgisayar ağları ve Windows Hakkında Bilgiler...